Tabela czasowników nieregularnych – jak szybko się ich nauczyć?

Szybka nauka czasowników nieregularnych opiera się na łączeniu ich w grupy o powtarzalnych wzorcach samogłosek i utrwalaniu w prostych zdaniach. Nie musisz od razu pamiętać wszystkich ponad 200 form, bo w codziennej rozmowie wystarczy kilkadziesiąt najczęściej używanych. W artykule znajdziesz gotową tabelę, podział na wzorce oraz sprawdzone sposoby na zapamiętywanie.

Czym są czasowniki nieregularne?

Ta grupa wyrazów w czasie Past Simple i w Past Participle nie dostaje standardowej końcówki -ed. W przeciwieństwie do czasowników regularnych mają własne, często zaskakujące formy, dlatego trzeba je zapamiętać. Odmiana wywodzi się ze staroangielskiego i języków germańskich.

W angielskim czasownik przyjmuje pięć głównych form. To forma podstawowa, czyli bezokolicznik, forma z końcówką -s lub -es dla trzeciej osoby liczby pojedynczej, forma z końcówką -ing, forma Past Simple oraz forma Past Participle. Przy czasownikach regularnych dwie ostatnie tworzy się przez dodanie -ed, natomiast nieregularne mają unikalne wersje.

Warto znać trzy kolumny tabeli – bezokolicznik, II formę i III formę. Forma Past Participle jest potrzebna między innymi w czasach Perfect, na przykład Present Perfect, oraz w stronie biernej.

Jak wygląda tabela czasowników nieregularnych?

Podręczniki i strony gramatyczne najczęściej przedstawiają czasowniki w trzech kolumnach. W pierwszej znajduje się bezokolicznik, w drugiej Past Simple, w trzeciej Past Participle, a obok często podaje się tłumaczenie. Taki układ pozwala szybko porównać zmianę formy.

Poniżej zebrano formy wybranych, przydatnych czasowników. To zestaw, który pokrywa dużą część codziennej komunikacji.

Jak grupować czasowniki nieregularne?

Porządkowanie wyrazów według powtarzalnych zmian samogłoskowych to dużo sprytniejsza metoda niż nauka po kolei z listy. Wzorce dają oparcie, bo mózg szybciej zapamiętuje analogie niż oderwane formy.

Wzorzec I – A – U

Do tej grupy należą czasowniki, w których samogłoski zmieniają się w sekwencji i – a – u. Przykład to drink – drank – drunk. W tym schemacie mieszczą się też ring – rang – rung oraz sing – sang – sung.

Wzorzec OW – EW – OWN

Tutaj widać przejście z ow przez ew do own. Należą tu blow – blew – blown, grow – grew – grown oraz throw – threw – thrown. Taki wzór obejmuje też fly – flew – flown i know – knew – known, chociaż w bezokoliczniku mają one nieco inną pisownię.

Wzorzec EE – AW – EEN

W tej sekwencji mieści się see – saw – seen. Równie ważny czasownik be w Past Simple ma nieregularne was i were, a w Past Participle been, dlatego warto go wspólnie powtarzać.

Wzorzec EA – OKE – OKEN

Pasują do niego break – broke – broken, speak – spoke – spoken oraz steal – stole – stolen. Tutaj III forma kończy się na -en, co jest częstym sygnałem imiesłowu biernego.

Wzorzec bez zmiany

Jest to najłatwiejsza grupa. Formy pozostają identyczne we wszystkich trzech kolumnach, na przykład put – put – put, cut – cut – cut, let – let – let, hit – hit – hit, hurt – hurt – hurt. Wystarczy zapamiętać jeden wyraz.

Końcówki -ought i -aught

Wiele czasowników tworzy II i III formę z końcówką -ought lub -aught. To między innymi bring – brought – brought, buy – bought – bought, catch – caught – caught, teach – taught – taught oraz think – thought – thought. Wymowa tych końcówek jest zbliżona do polskiego wyrazu kot z przedłużoną samogłoską.

Końcówki -own i -awn

W tej grupie III forma kończy się na -own lub -awn. Przykłady to blow – blew – blown, draw – drew – drawn, fly – flew – flown, grow – grew – grown oraz know – knew – known. Część z nich powtarza się z wzorcem OW – EW – OWN, co porządkuje naukę.

Zmiana samogłoski

Osobno można uczyć czasowniki, w których zmienia się jedna samogłoska, na przykład begin – began – begun, drink – drank – drunk, ring – rang – rung, swim – swam – swum. W tej grupie II forma ma najczęściej a, a III – u.

Imiesłów zakończony na -n

To szeroki zbiór, w którym III forma ma końcówkę -n lub -en. Znajdziesz tu break – broke – broken, choose – chose – chosen, drive – drove – driven, give – gave – given, see – saw – seen, take – took – taken oraz write – wrote – written.

Ucz się od razu trzech form razem, nawet jeśli czasownik ma identyczne brzmienie we wszystkich kolumnach. Dzięki temu unikniesz późniejszego mieszania Past Simple z Past Participle.

Jak szybko nauczyć się czasowników nieregularnych?

Sama znajomość tabeli nie wystarczy, jeśli nie wejdzie do aktywnego użycia. Połączenie kilku prostych technik daje lepsze efekty niż długie wpatrywanie się w kolumny.

Nauka w kontekście

Tworzenie zdań z każdą formą pomaga osadzić wyraz w naturalnej sytuacji. Dla czasownika take można zbudować: I take the bus every day, Yesterday I took the bus, I have taken the bus many times. Kontekst uruchamia inne części pamięci niż sucha lista.

Aplikacje i fiszki

W telefonie możesz uczyć się w drodze do szkoły, pracy lub podczas przerwy. Zapisywanie czasowników na małych karteczkach i przyklejanie ich w widocznych miejscach w domu też wspiera powtarzanie bez wysiłku.

Do sprawdzonych pomocy należą:

• aplikacje do fiszek,
• karteczki samoprzylepne w łazience i kuchni,
• mapy myśli z podziałem na wzorce,
• planer językowy do układania krótkich sesji.

Praktyka i systematyczność

Słuchając podcastów, oglądając seriale i czytając książki w języku angielskim, zwracaj uwagę na formy czasowników. Kiedy świadomie wyłapujesz je w naturalnym przekazie, zaczynają brzmieć znajomo, a potem same wchodzą do rozmowy.

Regularne testowanie się, na przykład przez krótkie quizy online, pokazuje, które wyrazy wymagają jeszcze powtórki. Nie musisz poświęcać na to wiele czasu – wystarczy kilka minut dziennie.

Najlepsze rezultaty daje powtarzanie małymi partiami. Lepiej codziennie przerobić 8–10 czasowników niż raz w tygodniu całą tabelę.

Na co uważać przy czasownikach nieregularnych?

Pisownia bywa myląca, bo niektóre formy wyglądają tak samo, ale wymawia się je inaczej. Czasownik read w II i III formie zapisujemy identycznie, natomiast wymowa zmienia się z /riːd/ na /red/.

Podobną uwagę przykłada się do czasowników, które mają mniej oczywiste zmiany: go – went – gone, be – was/were – been czy lie – lay – lain. Tych form nie da się wyprowadzić z reguły, dlatego warto dołączyć je do własnej puli powtórek.

Uważaj też na pary, które wyglądają podobnie, ale mają różne znaczenie: lie (leżeć) i lay (położyć). W codziennym użyciu mylenie tych form potrafi zmienić sens zdania.

Jak sprawdzić postępy w nauce?

Krótkie testy z lukami to szybki sposób na ocenę, które formy już siedzą w głowie. Wystarczy zasłonić jedną kolumnę tabeli i podawać brakujące wersje. Taki prosty trening można wykonać w kilka minut.

Dobrze sprawdzają się też zdania do uzupełnienia, na przykład: They have ____ all the juice (drunk), Past Simple of grow (grew), Which verb retains the same form in all three tenses? (np. cut). Właśnie takie naturalne pytania podnoszą pewność w mówieniu.